17 Dekabr, 2017 23:20

Baş səhifə Siyasət İqtisadiyyat Cəmiyyət Şəhər həyatı Hadisə Dünya Sağlamlıq Mədəniyyət İdman Təhsil, elm Əlaqə

ARXİV

Böyük güclərin Şimali İraq qovğası

12.10.2017 15:54

Bu gün Şərq regionunda baş verən siyasi proseslər Suriya məsələsində Türkiyə, Rusiya və İrana uduzan İsrail və ABŞ növbəti həmlələrə imza atır və bunun bariz nümunəsi kimi 25 sentyabrda keçirilən referendumu misal göstərmək olar. Həqiqətənmi Məsut Bərzani bu məsələdə öz şəxsi iradəsi ilə bu qərarları verir, bu suala aydınlıq gətirək.

Əlbəttə ki, xeyr. Burada özünü dünyaya demokratik ölkə kimi hər zaman gösdərməyə çalışan ABŞ siyasətinin siyasi izləri görünür. Digər tərəfdən,  Suriya məsləsində siyasi böhran yaşayan İsrail Şimali Kürd Muxtariyyətinin vasitəsi ilə  həm İrana və həm də Türkiyəyə meydan oxumağa çalışır.

ABŞ-ın Qafqaz siyasətində Rusiyaya uduzması və Rusiyayının hərbi potensialının gücü nəticəsində Gürcüstanın bir hissəsinin zəbt olunması (Abxaziya və Cənubi Osetiya) Rusiya iləTürkiyənin maraqlarının üst-üstə düşməsindən irəli gəlir. Buna Rusiyanın Ukrayna siyasətində məğlubiyyətini də aid etmək olar.


Məsut Bərzani hələ  öz müstəqilliyini elan etməyən bir muxtariyyəti necə olur ki dövlətin bütün atributlarına malik olur? Məsələn bölgədə prezident və parlament seçkiləri keçirir, orduya malik olur. Bərzani bunların hamısını  edib. Amma düşünmür ki, həm Türkiyə, həm də Rüsiya Şimali İraqa  hücum etsə, kürdlərə sponsorluq edən ABŞ və İsrail bu məsələdə Ərbilə açıq şəkildə dəstək verməyəcək. Əgər belə bir hadisə baş verərsə, bu artıq 3-cü dünya müharibəsi deməkdir. Nəzərə alsaq ki, XXI əsr daha çox informasiya müharibəsi dövrüdür və heç bir  dövlət açıq müharibəyə getməz. Bundan başqa regionda uzaq onilliklərə dayanan İsrail-Fələstin münaqişəsi mövcud olduğundan eyni regionda daha böyük toqquşmanın baş verməsi ehtimalı o qədər yüksək deyil.

Şərqi İraqda baş verən hadisələr həm də ABŞ-ın silah alverindən olan gəlirlərini bir daha artıracaq və onu da nəzərə almalıyıq ki, bütün tarix ərzində ABŞ digər super güclər kimi aktiv müharibəyə qoşulmur və maliyyə dəstəyi göstərərək yerli etnik qruplardan isdifadə edir. Məsut Bərzanin sonunun elə Usama Ben Laden və Səddam Hüseyn kimi olacağını proqnozlaşdırmaq heç də çətin deyil.

Məsut Bərzanin keçirdiyi referendum legitim sayıla bilməz. Nəzərə alsaq ki, referendum iştirakçıları İraq əhalisinin 5,5 milyon nəfəri, yəni təqribən  əhalinin 10%-ni təşkil edir.

Onu da qeyd edək ki, bu proseslər digər İslam ölkəsi olan İranı da çox narahat edir. Bərzani artıq İran kimi bir dövlətə qarşı da çıxmış oldu və İranın siyasi maraqlarını bir başa zədələməyə çalışır. Çünki İran və İsrail arasında da böyük siyasi böhran mövcuddur və bu iki dövlət Şərqi İraqda yenədə qarşı-qarşıya dayanır.

Burda ikinci məsələdə odur ki, İŞİD qruplaşmasını kimin dəstəklədiyini az da olsa bilirik və bu qruplaşmaya dolayısı yolla da olsa İsrail və ABŞ-ın dəstək olması heç də sirr deyil. Ona görə də Şimali İraqın İŞİD-dən təmizlənməsi bu bölgədə sülhün bərqərar olması hesab edilə bilməz. Bu terror qruplaşmasının zəifləməsi digər kürd terror qruplaşması olan PKK-nın güclənməsinə gətirib çıxara bilər. Bunun nəticəsində də Türkiyə ilə sərhəddə,Türkiyə dövləti üçün böyük təhlükə yaranması ehtimalı az deyil. Əsrlər boyu Osmanlı imperiyasının təsiri altında olan və daima hücumlarına məruz qalan Qərb bu məsələdə Məsut Bərzaniyə öz maddi yardımlarını göstərəcək. Bunun bariz nümunəsi kimi Türkiyə prezidentinin ilk dövrlərdə balanslaşdırılmış xarici siyasət aparmasını göstərmər olar. Bunun acısını Türkiyə hələ də çəkməkdədir. Türkiyənin daxilində 2016-cı ilin iyul ayında baş verən çevrilişə cəhddə ABŞ dövlətinin birbaşa rolu olması sirr deyil. Vaşinqtonun bu siyasətinin nəticəsi olaraq Türkiyə regionda yeni mütəffiqlər axtarmağa başladı. Ankara Suriya məsələsində olduğu kimi Şimali İraq probleminin həllində də İran və Rüsiyanın dəstəyinə ehtiyac duyur. Təsadüfi deyil ki, Ankara ilə Moskva və Tehran arasında təmasların sayı xeyli artıb.

 

Əli Musa

digər xəbərlər
- XX əsrin faciəsi: Xocalı soyqırımından 22 il ötür
- "Dağlıq Qarabağ"ı tanımırıq
- Prezidentlər görüşəcək
- Əli Həsənov: Ermənistan boşalır
- Siyavuş Novruzovdan mitinq açıqlaması
- “Artıq AXCP adlı partiya yoxdur” - Siyavuş Novruzov
- Elmar Məmmədyarov türkiyəli həmkarını təbrik edib
- Cəbhə xəttində vəziyyət gərginləşib
- Məmur övladları əsgər gedəcəkmi? Rəsmi açıqlama
- İsrailli nazir: "Knessetin qondarma "erməni soyqırımı"nı tanıması ehtimalı azdır"

GÜNÜN FOTOSU

Sumqayıt bulvarı belə olacaq

GÜNÜN SİTATI
İlham Əliyev: "Azərbaycanın maliyyə vəziyyəti kifayət qədər yaxşıdır"

XƏBƏRLƏR
17 Dekabr, 2017
13:19 QEYD: Söyə-söyə yox, sevə-sevə dəstək olan sumqayıtlılar
15 Dekabr, 2017
22:49 Qubada “Region gənclərinin turizmin inkişafında rolunun artırılması” layihəsi çərçivəsində yekun təlimi keçirildi
12 Dekabr, 2017
12:58 ŞAHMAT ÜZRƏ ŞƏHƏR BİRİNCİLİYİ SONA ÇATDI
13:09 Sumqayıtda Beynəlxalq cüdo turniri keçirildi
12:39 Sumqayıt məktəblərində “Sağlam Gənclik üçün Narkomaniyaya Yox Deyək” adlı görüşlər keçirilir
11 Dekabr, 2017
17:49 Təbələlər Çexiya səfirliyində
10 Dekabr, 2017
18:03 Vətəni, xalqı naminə fədakarlıqla tankların üstünə gedən, SSRİ nazirini "trevoqa" ilə müşavirədən çıxaran Rasim Eminbəyli
09 Dekabr, 2017
17:08 Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı dəyirmi masa keçirilib
06 Dekabr, 2017
19:11 Sumqayıtda “Şəhadət” filmi nümayişi olundu
17:24 Sumqayıtda "Sağlam Gənclik Formalaşdıraq" layihəsi çərçivəsində tədbir keçirilib
05 Dekabr, 2017
22:33 Məktəblilər universitet kitabxanasından istifadə edir
19:53 SUMQAYITI “NƏQLİYYAT KÖNÜLLÜLƏRİ”
19:38 Mən özüm də oradan ayrılmaq istəyirdim – Tərlan Əhmədli
03 Dekabr, 2017
12:49 Abituriyentlər bu universitetdə ödənişsiz kurslarda iştirak edir
12:20 İrəvanın Nazarbayev qorxusu
11:22 Lavrov: “Azərbaycanla bağlı heç bir şübhəmiz yoxdur”
11:13 Ramil Usubov Sumqayıtda - 44 sakini qəbul etdi
02 Dekabr, 2017
19:35 Sumqayıt sakinlərinə şad xəbər: bu marşrut avtobusları yeniləri ilə əvəz ediləcək - SİYAHI
18:16 Aİ dönər və şaurmanı qadağan etmək istəyir
15:14 Sumqayıtın bu ərazilərində yaşayan sakinlərə şad xəbər: yaxın müddətdə... - AÇIQLAMA
01 Dekabr, 2017
20:53 Əfqanıstan prezidenti: "Azərbaycanın ədalətli mövqeyini daim dəstəkləyəcəyik"
19:04 Şad xəbər: hökumət faiz borclarını ödəyəcək – Fərman
18:13 Kolumbiyada "Koroğlu" operasından parçalar nümayiş olunub
14:56 “İsrail texnologiyası Azərbaycanın hərbi gücünə güc qatır” - Arye Qut
13:11 Kərə yağı ucuzlaşacaqmı? - Ekspert rəyləri
30 Noyabr, 2017
15:57 Sumqayıtın yeni “Karsan”ları, narazı sərnişinlər və kontrarqument - SƏBƏB+AÇIQLAMA
15:23 Gənclik Gələcəyimizdir devizi altında düşərgə davam edir
15:28 Gənclərin Yay Məktəbi başlayıb
29 Noyabr, 2017
22:56 Gənclər üçün təlimlər davam edir: REDUCO RUN
20:02 Facebook çökdü...
19:44 “WhatsApp”dan səsli mesajlarla bağlı YENİLİK
19:41 Azərbaycanda sosial xidmətlərin əhatə dairəsi genişlənir
18:10 Bu ölkənın Bakıda səfirliyi açıldı
18:07 Azərbaycan dolması YUNESKO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahısına daxil edilə bilər
12:07 Azərbaycan cərrahları virtual əməliyyat aparır
11:26 BMT Azərbaycanda ana ölümlərinin azaldılması yollarını təklif edir
11:14 Prezidentin qızını heyran edən Reyhan kimdir?
11:01 Sumqayıtlı polisin tələbəsi dünya çempionatının qalibləri sırasında
10:49 15 yaşlı azərbaycanlı qızın ixtirası İvanka Trampı heyran etdi
28 Noyabr, 2017
19:24 “Bakı-Tbilisi-Qars”la sərnişinlərin daşınacağı vaxt AÇIQLANDI
19:19 Sumqayıtda "Şərq" bazarı söküldü, bəs yerində nə tikiləcək? - RƏSMİ AÇIQLAMA
19:17 Sumqayıtda xeyriyyəçilər qocaları unutmurlar - FOTO
15:42 Tanınmış yazıçının yeni romanının ilk təqdimatı Sumqayıtda keçiriləcək
15:36 Rusiya: İranla razılaşma pozulmaq ərəfəsindədir
15:26 Sumqayıt məktəbliləri ilə peşəyönümü barədə söhbət aparılıb
15:12 Əkin yerlərini yandıranlar cərimələnəcək - QANUN
14:45 Qazaxıstan Prezidenti sumqayıtlı jurnalistə medal verdi
14:43 Putinin Bakı səfirini geri çağırmasında "sirr” nədir?
14:24 Cüdo üzrə şəhər çempionatı başa çatdı
27 Noyabr, 2017
16:29 Sumqayıtda tələbələr ilə “Sağlam Gənclik üçün Narkomaniyaya Yox Deyək” adlı görüş keçirildi
16:22 Şair Süleyman Hüseynov oxuculara və ədəbiyyatımıza vətənpərvərlik "And"ı verdi
13:51 Qərbi Kaspi Universitetinin Texnoparkı barədə Türkiyə mediasında
12:58 Türk komandiri Azərbaycan bayrağını...
12:41 Ermənistanın AB-yə assosiativ üzv olmasına hüquqi haqqı yoxdur - Politoloqdan AÇIQLAMA
12:35 Dağlıq Qarabağ separatçıları Tiflisdə sərgi açdı
26 Noyabr, 2017
12:59 Yumurtanı belə yeməyin...
12:40 Bu qidalar sizi tez qocaldır
11:39 Səfir tələbələrlə görüşdü
25 Noyabr, 2017
11:20 Bu maşınları alın, yoxsa gecikərsiniz – Ekspert
24 Noyabr, 2017
19:37 Sumqayıtda könüllü gənclər təltif olundu
13:27 Bərzanini dəstəkləyən məmur işdən çıxarıldı
23 Noyabr, 2017
20:34 Sumqayıtın 68 yaşı və “50 ilin işığında”
15:15 “Mil” ilk layihəsinə start verdi
15:04 Elxan Şahinoğlu: "Sülh Platforması İrəvanla yanaşı Minsk Qrupunu da dilemma qarşısında qoyub"
12:58 “Beşiktaş”dan Qurban Qurbanova hədiyyə
12:56 AMB: “Məzənnə sabitliyi 2018-ci ildə də nəzarətdə saxlanılacaq”
12:54 "Dağlıq Qarabağ"ı tanımırıq
11:03 DTX -dan antiterror əməliyyatı
10:56 Sumqayıtın “KARSAN”ları
10:54 Sumqayıtda ədliyyə işçilərinin peşə bayramı qeyd olunub
10:46 Sumqayıtın əsas girişində reyd: yük avtomobilləri cərimə meydançasına aparıldı
22 Noyabr, 2017
17:42 Sumqayıtda “Motivasiya” mövzusunda təlim keçirildi
17:36 SUMQAYIT - 68
13:47 Universitet tələbələrini işlə təmin edir
12:43 Atambayev Putini mükafatlandırdı
12:22 Azərbaycan pakistanlı iş adamlarını əczaşılıq sahəsinə sərmayə qoymağa dəvət edib
12:20 "The Washington Times": ABŞ Dağlıq Qarabağdakı separatçıları maliyyələşdirməyi dayandırmalıdır
10:39 Azərbaycanda bu vəzifələr ləğv edildi - SƏRƏNCAM
10:33 68 yaşlı Sumqayıt
10:28 Azərbaycanda bu şəxslərin əməkhaqqı artırıldı
Siyasət   İqtisadiyyat   Cəmiyyət   Şəhər həyatı   Hadisə   Dünya   Sağlamlıq   Mədəniyyət   İdman   Təhsil, elm